Evropski sud za ljudska prava u Strazburu utvrdio da su prekršena prava osobama kojima je oduzeta poslovna sposobnost i koja se smještaju u ustanove socijalne zaštite.
Presudom Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu od 3. novembra 2015. godine u predmetu Hadžimejlić i ostali protiv Bosne i Hercegovine, koje su zastupali Udruženje „Vaša prava BiH“, utvrđeno je da je Bosna i Hercegovina prekršila član 5. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda jer je aplikante dugi niz godina držala smještene u ustanovi socijalne zaštite J.U. Zavod za zbrinjavanje mentalno invalidnih lica „Drin“ u Fojnici bez valjanog pravnog osnova odnosno bez sudske odluke, budući da nije obezbjeđena kontinurana sudska kontrola opravdanosti i cjelishodnosti zadržavanja aplikanata u toj i sličnim ustanovama socijalne zaštite.
Iz navedene presude proizilazi da u BiH postoji strukturalni problem u pogledu postupanja sa osobama kojima je oduzeta poslovna sposobnost i koja se smještaju u ustanove socijalne zaštite, a bez primjene standarda kontrole koje zahtijeva Evropska konvencija o ljudskim pravima. Drugim riječima, postoji potencijalno značajan broj osoba u sličnoj situaciji, koje imaju osnova da podnosu predstavku Sudu u Strasbourgu, te je nužno hitno pristupiti harmonizaciji relevantnog zakonodavstva u BiH sa standardima ljudskih prava koja proizilaze iz Konvencije.
Navedenom odlukom Sud je naložio da se dvoje aplikanata trebaju pustiti na slobodu bez odlaganja, a da za trećeg BiH mora bez odlaganja osigurati da se sudski ispita nužnost njegovog smještanja u navedenoj ustanovi, te im je dosudio novčanu kompezaciju zbog povrede osnovnih ljudskih prava aplikanata u ukupnom iznosu od 81.250,00 EUR.
